منظور از مطالبه مهریه از ارث چیست؟ آیا گرفتن مهریه از پدرشوهر یا ورثه او امکانپذیر است؟ یکی از سؤالاتی که به کرات از وکیل خانواده پرسیده میشود مطالبه مهریه از ارث به چه معناست؟ شرایط مطالبه مهریه از ورثه یا دریافت مهریه از پدرشوهر چیست؟ در این مقاله با ما باشید تا بیشتر درباره مطالبه مهریه از ارث با هم گفتگو کنیم.
در این مقاله قصد داریم از کمک وکیل خانواده در مشهد برای مطالبه مهریه از ارث یا دریافت مهریه از ورثه و شرایط آن صحبت کنیم. بیایید بررسی کنیم که شرایط مطالبه مهریه از ارث چیست و آیا امکان گرفتن مهریه از ارث شوهر پس از فوت او وجود دارد؟
آیا امکان مطالبه مهریه از ارث وجود دارد؟
شاید بخواهید بدانید که آیا امکان مطالبه مهریه از وراث شوهر فوت شده یا پدرشوهر وجود دارد؟ در جواب باید بگوییم که مطالبه مهریه از ورثه شوهر با طلب کردن مهریه از شوهر متفاوت است.
دریافت مهریه از ورثه در قانون حقوقی ایران امکانپذیر است؛ یعنی زن امکان مطالبه مهریه از ورثه را دارد؛ اما چطور میتوان مهریه را از ورثه شوهر طلب کرد.
اما گرفتن مهریه از پدرشوهر متفاوت است. مهریه یک بدهی و دین است که بر عهده شوهر است؛ بنابراین باید بدانید که این دین صرفاً بر عهده شوهر است نه خانواده او. حتی اگر خانواده شوهر افراد ثروتمندی باشند هیچ وظیفه قانونی و شرعیای برای پرداخت کردن مهریه عروسشان ندارند؛ بنابراین خانم نمیتواند مهریهاش را از ورثه شوهر یا پدرشوهرش بگیرد؛ اما میتواند مهریه را از اموال شوهر فوتشدهاش طلب کند.
مهریه چیست؟
مهریه در حقیقت بدهی و عهد محبت شوهر به همسرش است؛ بنابراین این عهدی است که مرد میبندد و هیچ ارتباطی به خانواده و ورثه او ندارد. مگر در شرایط خاصی که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.
البته درصورتیکه شوهر ارثی ببرد، زن میتواند مهریه را از آن ارث طلب کند؛ اما این ارث از مال و سهم شوهر خواهد بود نه از اموال متوفی ؛ بنابراین اگر پدرشوهر بمیرد و مثلاً سه فرزند داشته باشد، عروس میتواند از سهمالارثی که به شوهرش میرسد مهریه را طلب کند نه از اموال فرد فوت شده.
مطالبه مهریه از پدرشوهر ممکن است؟
قبلاً اشاره کردیم که بدهی هر فرد بر عهده خود اوست؛ بنابراین از نظر قانونی هیچکس وظیفه پرداخت بدهی دیگران را ندارد. مهریه نیز بدهی شوهر به همسرش است و براساس قانون هیچ کدام از اقوام و خویشان او موظف به پرداخت مهریه نیستند.
اما این مسئله یک استثنا دارد و در یک شرایط اقوام شوهر موظف به پرداخت مهریه عروس هستند که در زمان عقد پدرشوهر یا خانواده او قانونا متعهد به پرداخت مهریه زن شده باشند. البته این تعهد باید کتبی و قانونی باشد؛ یعنی مثلاً در زمان عقد، پدرشوهر کتباً در محضر پرداخت مهریه را تقبل کند و عروس بتواند با ارائه این مدرک به دادگاه ثابت کند که پدرشوهر متعهد به پرداخت مهریه شده است . در این حالت میتواند با به اجرا گذاشتن مهریه به صورت قانونی مهریه خود را از پدرشوهر (یا هر فردی که تعهد قانونی داده) و ورثه او دریافت کند.
بنابراین قول شفاهی در این زمینه هیچ اعتباری ندارد و حتماً باید به صورت یک قرارداد مجزا یا در ضمن عقد ازدواج به صورت قانونی ثبت شده باشد.
تماس فوری با تیم حقوقی متخصص در شهر شما
تماس با تلفنهای 09150998001 و 09393106011
مطالبه مهریه از ورثه پس از فوت شوهر
حال بیایید ببینیم اگر شوهر زنی فوت کرد، آیا زن میتواند مهریه خود را از ورثه و اموال شوهر یا ارثی که به او رسیده بگیرد؟
بله میتواند. در صورت فوت شوهر چنانچه اموالی که از او بهجا مانده باشد، خانم میتواند با به اجرا گذاشتن مهریه، مهریه را از اموال شوهر وصول کند. در حقیقت چنانچه متوفی همسری داشته باشد، مهریه همسر در درجه اول از اموال متوفی کسر میشود و مابقی آن بین سایر ورثه تقسیم میشود که در این مابقی اموال نیز، همسر عقدی متوفی سهمی دارد که به این مسئله قبلاً در بحث ارث مفصل پرداختهایم.
اما اگر خانمی همسرش را از دست بدهد و این شوهر مال و اموالی نداشته باشد، خانم نمیتواند مهریه خود را از خانواده او طلب کند.
روشهای مطالبه مهریه از ورثه متوفی
گفتیم که خانم پس از فوت شوهرش میتواند مهریهاش را از اموال او طلب کند. برای مطالبه مهریه از ورثه چند روش متفاوت وجود دارد که در ادامه درباره آن بیشتر صحبت میکنیم.
دریافت مهریه از ورثه یا پدرشوهر از طریق اجرای ثبت
همسر متوفی میتواند مهریه خود را از ورثه شوهرش طلب کند. برای این کار باید به اجرای ثبت مراجعه کند؛ یعنی با بردن سند رسمی ازدواج خود به دفتر اسناد رسمی، مهریه خود را از ورثه همسرش طلب کند.
بعد از اینکه خانم این درخواست را ثبت کرد، یک ابلاغیه برای ورثه متوفی فرستاده میشود. مشکلی که در این میان وجود دارد قانون عجیبی است که در چند سال گذشته مشکلساز شده است و آن اینکه خانم برای مطالبه مهریه باید یک بیستم از مبلغ مهریه را به دفترخانه پرداخت کند. درحالیکه ممکن است اصولاً خانم این مبلغ را نداشته باشد.
بنابراین خانم پس از پرداخت مبلغ موردنظر و احراز هویت و اثبات اصل بودن سند ازدواج، درخواست مطالبه مهریه را ثبت میکند و درخواست او به اطلاع ورثه شوهرش میرسد. ابلاغیه دادگاه از طریق پست به دست ورثه میرسد و ورثه شوهر وظیفه دارند پس از دریافت ابلاغیه حداکثر تا 10 روز مهریه خانم را به او پرداخت کنند.
یک مشکل قانونی
یکی از مشکلاتی که در قوانین جدید خانواده برای خانمها مشکلساز شده مسئله ثبت مهریه و مطالبه مهریه است. در قانون مهریه جدید برای مشخص کردن مهریه خانم موظف به پرداخت مبلغ یک بیستم از مهریه در زمان عقد است ؛ مثلاً اگر 500 سکه مهریه دارد باید یک بیستم آن را بپردازد تا مهریه ثبت شود درحالیکه اصولاً مهریه را نگرفته و صرفاً این مهریه در زمان عقد ثبت شده است.
حالا اگر خانمی توانایی پرداخت این مال را نداشته باشد و یا اصولاً در طی زندگی مشترک نخواهد که مهریه را دریافت کند باید مهریه را کمتر بگیرد اما کسی که توانایی مالی دارد این مال را به دولت میپردازد و مهریه بالاتری ثبت میکند!
مشکل دوم مطالبه مهریه از طریق دفاتر ثبت است. برای مطالبه مهریه در این مثال قانونی مرتبط با این مقاله خانم باید یک بیستم مبلغ مهریه را بپردازد تا بتواند مهریه قانونی خود را طلب کند. درحالیکه اگر دولت قصد دریافت مالیات از مهریه را دارد باید آن را به پس از دریافت مهریه موکول کند نه زمان عقد میان زوجین یا مطالبه مهریه از ارثی که حتی ممکن است به اندازه مبلغ مهریه نیز نباشد.
در چنین مواردی است که شما به کمک یک وکیل خانواده نیاز خواهید داشت تا بهترین راهحل را پیش پای شما قرار دهد.
خودداری ورثه از پرداخت مهریه خانم
درصورتیکه ورثه شوهر از پرداختن مهریه او خودداری کنند، خانم میتواند با توقیف اموال شوهرش، مهریه را از اموال توقیف شده او دریافت کند؛ اما اگر اموال باقیمانده از شوهر برای مهریه زن کافی نباشد، باید این مسئله را از طریق دادگاه خانواده پیگیری کند.
دریافت مهریه از پدرشوهر
درصورتیکه اموال شوهر برای پرداخت مهریه خانم کافی نباشد یا اینکه دسترسی به اموال او ممکن نباشد، خانم میتواند با مراجعه به دادگاه درخواست مطالبه مهریه داشته باشد. برای این کار نیز خانم باید هزینه دادرسی را بپردازد که مبلغ آن سه و نیم درصد از کل مهریه خانم است. (دقت کنید هنوز خانم مهریهای نگرفته است)
در این شرایط چنانچه خانم توانایی مالی پرداخت این مبلغ را نداشته باشد، باید درخواست اعسار کند. دادگاه پس از بررسی شرایط، ممکن است این درخواست را تائید یا رد کند.
ماده 226 قانون امور حسبی بیان میدارد:
ورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند و اگر ترکه برای اداء تمام دیون کافی نباشد ترکه مابین تمام بستانکاران به نسبت طلب آنها تقسیم میشود مگر اینکه آن را بدون شرط قبول کرده باشند که در این صورت مطابق ماده 246 مسئول خواهند بود.
در موقع تقسیم دیونی که به موجب قوانین دارای حق تقدم و رجحان هستند رعایت خواهد شد بستانکاران زیر هر یک به ترتیب حق تقدم بر دیگران دارند:
طبقه اول
الف- حقوق خدمه خانه برای مدت سال آخر قبل از فوت.
ب- حقوق خدمت گذاران بنگاه متوفی برای مدت شش ماه قبل از فوت.
ج- دستمزد کارگرانی که روزانه یا هفتگی مزد میگیرند برای مدت سه ماه قبل از فوت.
طبقه دوم
طلب اشخاصی که مال آنها به عنوان ولایت یا قیمومت تحت اداره متوفی بوده نسبت به میزانی که متوفی از جهت ولایت و یا قیمومت مدیون شده است.
این نوع طلب در صورتی دارای حق تقدم خواهد بود که موت در دوره قیمومت یا ولایت و یا در ظرف یک سال بعد از آن واقع شده باشد.
طبقه سوم
طلب پزشک و داروفروش و مطالباتی که به مصرف مداوای متوفی و خانوادهاش در ظرف سال قبل از فوت رسیده است.
طبقه چهارم
الف- نفقه زن مطابق ماده 1206 قانون مدنی.
ب- مهریه زن تا میزان ده هزار ریال.
طبقه پنجم
سایر بستانکاران.
براساس این قانون مهریه زن یکی از بدهی هایی است که نسبت به سایر موارد حق تقدم دارد؛ بنابراین اگر شوهر فوت شده طلبکارانی داشته باشد، مهریه همسر متوفی در اولویت پرداخت بدهی های او قرار میگیرد.
البته باید بدانید که اگر خانمی مهریهاش را مطالبه کند، ورثه متوفی وظیفه دارند آن را از اموال متوفی بپردازند؛ بنابراین ورثه نباید از اموال خودشان مالی پرداخت کنند.
دریافت مهریه از اموال پدرشوهر
در بعضی موارد پدرشوهر به صورت قانونی پرداخت مهریه را برعهده میگیرد. حال اگر پس از ضمانت کردن مهریه، پدرشوهر فوت کند تکلیف مهریه چه خواهد بود؟
باید بدانید اگر خانمی مهریه خود را طلب کند، چنانچه ارثی به شوهرش رسیده باشد، میتواند آن مهریه را از سهم الارث شوهر بگیرد؛ اما اگر پدرشوهر ضامن پرداخت مهریه عروس شده و این مسئله را قانونی ثبت کرده است خانم باید با مراجعه به دادگاه یا اجرای ثبت، اقدام قانونی انجام دهد.
این در صورتی است که عروس اسناد کافی قانونی برای اثبات ضمانت مهریه خود توسط پدرشوهر داشته باشد که قبلاً به آن اشاره کردیم. در این حالت مهریه عروس یکی از بدهی های ویژه محسوب میشود و در اولویت تقسیم اموال متوفی قرار میگیرد و پس از پرداخت مهریه زن متوفی، از ماترک او کسر شده به عروس پرداخت میشود. سپس مابقی اموال میان سایر ورثه براساس وصیت یا سهم الارث تقسیم میگردد.
تماس فوری با تیم حقوقی متخصص در شهر شما
تماس با تلفنهای 09150998001 و 09393106011
