چرا تعیین امین اهمیت دارد؟ امین کیست؟ در چه مواردی برای افراد تعیین امین میشود؟ چرا به امین نیاز داریم؟ در این مقاله با ما باشید تا درباره تعیین امین با هم صحبت کنیم.
موارد تعیین امین
در چه مواردی برای افراد امین تعیین میشود؟
- درصورتیکه ارث برنده از متوفی جنین باشد، برای اداره سهمالارثی که از اموال متوفی به او تعلق میگیرد نیاز به ولی یا وصی دارد اما اگر فرد ولی یا وصی نداشته باشد، براساس ماده 103 قانون امور حسبی، چه اموال متوفی تقسیم شود و چه قرار باشد این اموال بعداً تقسیم شوند، لازم است فردی به عنوان امین نماینده جنین باشد و سهمالارث جنین را تا زمان بلوغ او اداره کند.
- براساس ماده 79 قانون مدنی در صورت خیانت متولی وقف، دادگاه اقدام به تعیین امین و ضم امین میکند.
- مشخص کردن امین برای مصارف عمومی: چنانچه اموال وقفی وجود نداشته باشد و کارکرد عمومی و میری برای مال وقفی مشخص نشده باشد، بنا بر بند 2 ماده 103 قانون امور حسبی، تعیین امین صورت میگیرد.
- تعیین امین میتواند توسط دادستان یا هر فرد ذینفع صورت بگیرد.
- تعیین امین برای اداره امور فردی که توان اداره اموال خودش را ندارد: براساس ماده 104 قانون امور حسبی، کسی که در اثر پیری یا بیماری یا مواردی از این دست از عهده اداره تمام اموال خود یا بخشی از آن برنمیآید، میتواند از دادگاه تقاضای تعیین امین کند.
اگر به مشورت با یک وکیل نیاز دارید، با کلیک بر روی این لینک از مشاوره حقوقی تلفنی و حضوری با وکلای تیم حقوقی عدلاک استفاده کنید.
وظیفه دادستان در مورد امین چیست؟
زمانی که فردی نیاز به امین دارد وظیفه دادستان درباره او چیست؟ ماده 113 قانون امور حسبی در این زمینه بیان میدارد:
حفظ و نظارت اموال در مواردی که محتاج به تعیین امین است، از جمله نصب امین غایب مادام که امین معین نشده، به عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت میشود
همچنین ماده 115 امور حسبی نیز اشاره دارد:
وظایف و اختیاراتی که به موجب قانون و نظامات مربوطه در مورد دخالت دادستانها در امور محتاج به تعیین امین مقرر است در خارج ایران به عهده مأمورین کنسولی خواهد بود.
دادگاه صالح در تعیین امین کدام دادگاه است؟
حال بیایید ببینیم مرجع صالح برای تعیین امین کجاست؟ در تمام مواردی که قانون مشخص کردن امین را ضروری بداند، دادستان انقلاب، دادستان عمومی و هر فرد صاحب نفع دیگری میتواند از دادگاه عمومی شهرستان خود برای مشخص کردن امین درخواست کند. دادگاه بعد از بررسی و احراز شرایط، فرد قابلاطمینانی را مشخص میکند تا دارایی او را اداره کند.
برای مطرح کردن پرسشهای حقوقی خود به صورت تلگرامی و آنلاین کلیک کنید.
ضم امین به ولی قهری
اگرچه براساس قانون ولی قهری بر فرزندان و نوههای خود ولایت دارد، ولی براساس بخش دوم ماده 1184 قانون مدنی، درصورتیکه ولی قهری یک طفل پیر و بیمار باشد یا به هر دلیلی توانایی اداره اموال را نداشته باشد و فرد قابلاطمینانی نداشته باشد که برای اداره امور آن فرزند و سرپرستی اموال مشخص کند، هرکدام از نزدیکان طفل میتواند با مراجعه به دادگاه خانواده تقاضای ضم امین کند یا با اعلام مراتب امر به دادستان، از او تقاضای ضم امین نماید.
تعیین امین موقت و مسئولیت امین در قانون مدنی
براساس قانون در سه مورد برای فرد امین تعیین میشود:
اگر جریان رسیدگی به حجر فردی که درخواست حجر او از دادگاه شده تا قطعیت حکم و تعیین قیم و اقدام قیم به اداره اموال او طول بکشد و فرد محجور در اموال خود تصرفاتی انجام دهد و یا سایر افراد از ضعف فرد محجور استفاده کنند و موجب ضایع شدن حق او و از بین رفتن اموالش شوند .
در این حالت براساس ماده 64 قانون امور حسبی دادگاه میتواند فردی را که درخواست حکم حجر برای او شده پیش از صدور حکم یا بعد از آن یا بعد از صادر کردن حکم و پیش از قطعی شدن حکم از تصرف در تمام یا بعضی از اموال خود موقتاً بردارد و ممنوعیت موقت برای فرد ایجاد کند. به این قرار ممنوعیت محجور از تصرف در اموال میگویند.
در این حالت دادگاه برای حفظ اموال فرد و تصرفات ضروری او امین موقت مشخص میکند. مشخص کردن امین موقت بسته به درخواست دادستان یا نزدیکان فرد نیست و به صورت مستقیم توسط دادگاه خانوادهای که به پرونده حجر رسیدگی میکند اقدام میکند.
اختیارات امین موقت در این پرونده تنها به اندازه حفظ دارایی و دخالت در دارایی تا حدی است که برای نگهداری از آن ضروری است. مانند تأمین هزینههای خود فرد محجور و هزینههای نگهداری از اموال او مانند خانه، باغ و …
ماده 64 قانون امور حسبی بیان میدارد: درصورتیکه دادگاه رأی بر رد درخواست حجر فردی که درخواست صدور حکم حجر او صادرشده، توسط دادگاه صادر شود، دادگاه میتواند از دستور ممنوعیت تصرف در اموال فرد رفع اثر کند.
- درصورتیکه ولی قهری به خاطر غیبت یا حبس یا هر دلیل مشابه نتواند بر امور فرزند تحت سرپرستی خود رسیدگی کند و فردی را هم از طرف خودش مشخص نکرده باشد، بسته به نظر دادستان دادگاه عمومی برای فرد یک امین موقت مشخص میکند که در اداره اموال فرزند و تصدی امور او انجام وظیفه کند. این امین موقت وظایف و اختیارات ولی را دارد.
- براساس ماده 114 قانون امور حسبی ایرانیان خارج از کشور درصورتیکه به تعیین امین برای اداره اموال خود نیاز داشته باشند میتوانند از مأموران کنسولی ایران کمک بگیرند.
موارد عزل امین
براساس ماده 121 قانون امور حسبی (قوانین راجع به عزل قیم درباره تعیین امین و عزل امین نیز وجود دارد.)
ماده 47 قانون حسبی درباره احتمال خیانت یا عدم لیاقت امین اینطور بیان میکند:
در مورد دعوی خیانت یا عدم لیاقت و سایر موجبات عزل وصی یا قیم یا امین، ترتیب رسیدگی مطابق این قانون است و حکمی که در این خصوص صادر میشود، مطابق آیین دادرسی مدنی قابل پژوهش و فرجام است.
مواد قانونی درباره تعیین امین
براساس ماده 111 قانون حسبی: دادگاه میتواند علاوه بر امین یک یا چند نفر را بهعنوان ناظر معین نماید
ماده 112 قانون امور حسبی بیان میدارد: .
در صورت تعدد امین و ناظر دادگاه باید حدود اختیارات آنها را معین نماید و نیز میتواند وظایف امناء متعدد را تفکیک کند.
ماده 113 قانون امور حسبی در این زمینه میگوید:
فقط و نظارت اموال در مواردی که محتاج به تعیین امین است مادام که امین معین نشده به عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت میشود.
در ماده 114 قانون امور حسبی آمده است:
در خارج ایران مأمورین کنسولی ایران حق دارند برای اداره اموال ایرانیان که محتاج به تعیین امین و واقع در حوزه مأموریت آنها است موقتاً نصب امین نمایند و باید تا ده روز پس از نصب امین مدارک عمل خود را به وسیله وزارت امور خارجه به وزارت دادگستری بفرستند نصب امین نامبرده وقتی قطعی میگردد که دادگاه شهرستان تهران تصمیم مأمور کنسولی را تنفیذ کند.
براساس ماده 115 قانون امور حسبی :
وظایف و اختیاراتی که به موجب قانون و نظامات مربوطه در مورد دخالت دادستانها در امور محتاج به تعیین امین مقرر است در خارج ایران به عهده مأمورین کنسولی خواهد بود
ماده ١٠٧ قانون امور حسبی درباره تعیین امین جنین بیان میدارد:
در مورد جنین دادستان و اقربای جنین و در مورد مصارف عمومی دادستان و هر ذینفعی میتواند از دادگاه درخواست تعیین امین نماید
ماده ١٠٩ قانون امور حسبی در زمینه اولویت امین برای جنین میگوید:
مادر جنین در صورت داشتن صلاحیت بر دیگران مقدم است و در صورت عدم صلاحیت یا عدم قبول او اقربای نسبی و سببی جنین بر دیگران مقدم خواهند بود.
ماده ١٢٠ قانون امور حسبی درباره زاول شدن سمت امین طفل میگوید:
سمت امینی که برای جنین معین شده است پس از تولد طفل زائل میشود و در غیر این مورد نیز پس از زوال سببی که موجب تعیین امین شده است سمت امین زائل خواهد شد.
ماده ١٣٠ قانون امور حسبی درباره درخواست تعیین امین بیان میدارد:
دادستان و اشخاص ذینفع از قبیل وراث و بستانکار حق دارند از دادگاه درخواست تعیین امین برای اداره اموال غائب بنمایند.
ماده ١٣١ قانون امور حسبی بیان میدارد:
پس از وصول درخواست تعیین امین دادگاه در خصوص غیبت و اینکه غائب کسی را برای اداره اموال خود معین کرده است یا نه تحقیق نموده و پس از احراز غیبت و وجود شرایط ماده ۱۰۱۲ قانون مدنی تعیین امین مینماید.
ماده ١٣٢ قانون امور حسبی درباره غیبت غائب بیان میکند:
کسی که در زمان غیبت غائب عملاً متصدی امور او باشد در موقع تعیین امین برای غائب آن شخص بر دیگران مقدم خواهد بود.
ماده ١٠١۴ قانون مدنی میگوید:
اگر یکی از وراث غایب تضمینات کافیه بدهد محکمه نمیتواند امین دیگری معین نماید و وارث مزبور به این سمت معین خواهد شد.
ماده ١٠١۵ قانون مدنی بیان میدارد:
وظائف و مسئولیتهای امینی که به موجب مواد قبل معین میگردد همان است که برای قیم مقرر است.
امیدواریم که این موارد توانسته باشد اطلاعات لازم را در زمینه تعیین امین و شرایط قانونی آن به شما ارائه کند.
